Het ITB frictiesyndroom treft voornamelijk hardlopers en fietsers, maar ook wandelaars en andere duursporters. De blessure treedt dikwijls op bij een plotse stijging van de trainingskilometers, een verandering van looptechniek of -ondergrond, of bij het lopen op hellingen.

Factoren die het risico verhogen:

• Plotse stijging van het trainingsvolume of de trainingsfrequentie
• Lopen op hellingen of onregelmatige ondergronden
• Strakke heup- of dijbeenspieren en een beperkte beweeglijkheid van de heup
• O-benen of een afwijkende beenstand
• Verzwakte heupabductoren (spieren aan de buitenzijde van de heup), vergelijkbaar met Hoffa syndroom risicofactoren
• Verkeerde looptechniek of ongeschikt schoeisel

ITBS kenmerkt zich door een scherpe, brandende pijn aan de buitenzijde van de knie die typisch op een vaste afstand tijdens het lopen opkomt en na het stoppen snel verdwijnt.

Klachten die optreden:

• Scherpe of brandende pijn aan de buitenzijde van de knie, dikwijls op een vaste loopafstand
• Pijn die na stoppen snel afneemt maar bij hervatten van de sport terugkeert
• Drukpijn op het benige uitsteeksel aan de buitenzijde van de knie
• Bij ernstige gevallen: pijn ook bij wandelen, traplopen of in rust
• Soms een licht gevoel van zwelling of warmte aan de buitenzijde van de knie

1. Anamnese (vraaggesprek)

De orthopedisch chirurg vraagt naar het sportpatroon, de locatie en het tijdstip van de pijn, en een eventuele toename van de trainingsbelasting. Het typische patroon — pijn op een vaste loopafstand aan de buitenzijde van de knie en die snel verdwijnt na stoppen — is zeer kenmerkend voor het ITB frictiesyndroom.

2. Klinisch onderzoek

Bij het lichamelijk onderzoek beoordeelt de arts de drukpijn op het benige uitsteeksel aan de buitenzijde van de knie en de spanning van de iliotibiale band. De beenstand en de spierkracht van de heupabductoren worden eveneens beoordeeld.

3. Technische onderzoeken

Een röntgenfoto sluit botletsels uit. Een echografie of MRI-scan kan een verdikking of vochtophoping ter hoogte van de tractus iliotibialis tonen en andere oorzaken van pijn aan de buitenzijde van de knie — zoals een letsel van de buitenste meniscus of buitenband — uitsluiten. De diagnose wordt dikwijls klinisch gesteld op basis van het typische klachtenpatroon.

Blijft de pijn aan de buitenzijde van je knie terugkomen op ongeveer dezelfde loopafstand, ook nadat je je trainingsopbouw hebt aangepast? Laat je knie dan nakijken op de raadpleging van de knie-unit. Breng je loopschema en eventuele eerdere beeldvorming mee.

We behandelen op maat. De chirurg bespreekt samen met jou welke aanpak het beste bij jouw klachten en het sportpatroon past.

Conservatieve behandeling

De overgrote meerderheid van patiënten met het ITB frictiesyndroom herstelt volledig met conservatieve behandeling. De aanpak bestaat uit:

• Tijdelijke vermindering van de trainingsbelasting: hardlopen tijdelijk vervangen door fietsen of zwemmen om de knie te ontlasten.
• Kinesitherapie: gerichte oefeningen om de heupabductoren te versterken, de iliotibiale band te stretchen en de looptechniek bij te sturen. Spieronevenwicht en een zwakke heup zijn dikwijls de onderliggende oorzaak.
• Correctie van het trainingsschema: geleidelijke terugkeer naar de gewenste loopafstand met een opbouwschema.
• Aanpassing van het loopschoeisel en looptechniek indien nodig.

Bij acute, ernstige klachten kan een injectie met een ontstekingsremmer (cortisone) ter hoogte van de iliotibiale band de irritatie snel kalmeren en de revalidatie vergemakkelijken.

Operatieve behandeling

Een operatie is zelden nodig bij een ITB frictiesyndroom. Wanneer conservatieve behandeling na zes maanden onvoldoende effect heeft, kan via een kleine ingreep een deel van de peesstrook worden vrijgemaakt of het benige uitsteeksel worden verkleind, zodat de wrijving verdwijnt.

De prognose van het ITB frictiesyndroom is uitstekend. Het merendeel van de patiënten herstelt volledig met kinesitherapie, aanpassing van de trainingsbelasting en correctie van de onderliggende oorzaak. Geduld is essentieel: terugkeer naar het volledige trainingsvolume wordt doorgaans bereikt na zes tot twaalf weken. Bij een terugval is het dikwijls nodig de onderliggende spieronevenwichten grondiger aan te pakken.

Het ITB frictiesyndroom is een veel voorkomende overbelastingsblessure bij hardlopers, gekenmerkt door een scherpe pijn aan de buitenzijde van de knie op een vaste loopafstand. Correcte kinesitherapie gericht op heupkracht en loopaanpassing is de meest doeltreffende behandeling. Een operatie is zelden nodig. De diagnose wordt dikwijls klinisch gesteld op basis van het typische klachtenpatroon. Bij langdurige overbelasting kunnen aandoeningen als knieartrose op termijn ontstaan.

Dr. William Colyn, orthopedisch chirurg (knie-unit) — Orthopedie Turnhout · RIZIV 1-49509-65-480 · Laatst bijgewerkt: 31-07-2026