Knieartrose treft vooral mensen boven de vijftig jaar, maar kan ook op jongere leeftijd ontstaan na een knieletsel. De kans op knieartrose is groter als:

• je overgewicht hebt (extra druk op de knie)
• iemand in je familie ook artrose heeft
• je eerder een knieblessure hebt gehad (meniscusscheur, voorste kruisbandscheur, ...)
• je zwaar lichamelijk werk verricht of intensief sport
• je benen scheef staan (O-beenstand of X-beenstand)

Vrouwen hebben na de menopauze een verhoogd risico, vermoedelijk door hormonale veranderingen die het kraakbeen beïnvloeden.

De meest voorkomende klachten bij knieartrose zijn pijn bij het bewegen, ochtendstijfheid en een krakend gevoel. De pijn treedt typisch op bij traplopen, lang wandelen of opstaan na lang zitten. In rust verbetert de pijn doorgaans.

Typische symptomen zijn:

• Pijn die verergert bij activiteit en afneemt in rust
• Ochtendstijfheid die minder dan dertig minuten duurt
• Zwelling van de knie, soms door vocht in het gewricht
• Een krakend of knappend gevoel bij het buigen of strekken
• Moeite met diep hurken, knielen of traplopen
• Bij ernstige artrose: pijn ook in rust of 's nachts

1. Anamnese (vraaggesprek)

De orthopedisch chirurg vraagt naar de aard, locatie en duur van je kniepijn, wanneer de pijn het ergst is (bij beweging of in rust), welke activiteiten moeilijk zijn en of je eerder een knieletsel of -operatie hebt gehad. Ook je leeftijd, beroep en sportgeschiedenis zijn relevant.

2. Klinisch onderzoek

De arts bekijkt de stand van je benen en de omvang van de knie. Hij voelt of er vocht aanwezig is en test de bewegingsrange. De drukgevoeligheid op specifieke plaatsen langs de gewrichtslijn geeft informatie over welk deel van de knie aangedaan is.

3. Technische onderzoeken

Een röntgenfoto (staand, gewichtdragend) is het basisonderzoek: het toont de breedte van de gewrichtsspleet, botuitgroeisels aan de gewrichtsrand en een verdikking van het bot onder het kraakbeen. Een smallere gewrichtsspleet betekent minder kraakbeen. Een MRI-scan is niet altijd nodig voor de diagnose van artrose, maar kan nuttig zijn om het kraakbeen en de weke delen gedetailleerder in beeld te brengen.

Heb je pijn en stijfheid in je knie en vermoed je artrose? Maak een afspraak bij Orthopedie Turnhout voor een correcte diagnose en persoonlijk behandeladvies.

We behandelen op maat. Niet iedereen heeft een operatie nodig. De chirurg bespreekt samen met jou welke aanpak het beste bij jouw klachten past.

Conservatieve behandeling

De meeste patiënten met knieartrose worden in eerste instantie conservatief behandeld. Het doel is de pijn te verminderen, de spieren rondom de knie te versterken en de kniefunctie te behouden.

Gerichte oefeningen versterken de spieren rondom de knie — met name de quadriceps en de heupspieren — waardoor de belasting op het gewricht vermindert. Gewichtsverlies bij overgewicht is een van de meest effectieve ingrepen: elk kilogram minder gewicht vermindert de druk op de knie met drie tot vier kilogram. Pijnstillers en ontstekingsremmers (zoals ibuprofen) kunnen de pijn verminderen bij opflakkeringen. Ondersteunende hulpmiddelen zoals een wandelstok of een kniebrace kunnen de belasting verlichten.

Injecties

Wanneer oefeningen en pijnstillers onvoldoende helpen, zijn injecties een volgende stap.

Corticosteroïdinjecties (cortisone) kunnen een ontstekingsremmend effect geven met snelle beterschap van de pijnklachten. Daarnaast bestaan er ook andere vormen van infiltraties die het gewricht kunnen ondersteunen. De orthopedist bespreekt met jou welke infiltratie het meest geschikt is op basis van je klachten en je situatie.

Operatieve behandeling

Als conservatieve behandeling en injecties onvoldoende helpen en de pijn je dagelijks leven ernstig beperkt, kan een operatie overwogen worden.

Halve knieprothese (unicompartimentele prothese): bij patiënten met artrose in één compartiment van de knie — de binnenzijde, de buitenzijde of het gewricht achter de knieschijf — en een goede stabiliteit zonder uitgesproken standsafwijking kan een halve knieprothese volstaan. Daarbij worden enkel de aangedane gewrichtsoppervlakken vervangen, met behoud van het gezonde knieweefsel. Dit is een kleinere ingreep met een sneller herstel.

Totale knieprothese: bij ernstige artrose in meerdere compartimenten waarbij alle behandelingen onvoldoende helpen, is een totale knieprothese de meest betrouwbare oplossing. Alle aangedane gewrichtsoppervlakken worden vervangen door een metalen en kunststof implantaat. Meer dan 90% van de patiënten is tevreden na een knieprothese. Na de operatie start je snel met oefeningen om de kniefunctie te herstellen. Autorijden is doorgaans mogelijk na zes tot acht weken; zwaar lichamelijk werk en intensieve sport na drie tot zes maanden.

Knieosteotomie (tibiacorrectie-ingreep): bij jongere patiënten met milde artrose aan één zijde van de knie en een scheefstand van de benen kan een correctie-ingreep waarbij een wig uit het scheenbeen gezaagd wordt de belasting van de aangedane zijde verlichten. Dit is een gewrichtssparende procedure en kan de knieprothese uitstellen of voorkomen.

Knieartrose is een chronische aandoening die niet genezen kan worden, maar de klachten zijn goed beheersbaar. Bij de meeste patiënten gaat het slijtageproces langzaam en blijft de kniefunctie acceptabel, met verbeterde mobiliteit en functie dankzij conservatieve behandeling. Een knieprothese geeft bij ernstige artrose een zeer goede kwaliteit van leven: de overgrote meerderheid van de patiënten is na de operatie pijnvrij of heeft aanzienlijk minder pijn.

Knieartrose is een veelvoorkomende slijtageaandoening die goed behandelbaar is. Oefeningen, gewichtscontrole en pijnstillers zijn de eerste stap; injecties bieden extra verlichting; een knieprothese is de oplossing bij ernstige artrose. Een tijdige diagnose en aangepaste aanpak kunnen de levenskwaliteit sterk verbeteren.

Dr. William Colyn, orthopedisch chirurg (knie-unit) — Orthopedie Turnhout · RIZIV 1-49509-65-480 · Laatst bijgewerkt: 31-07-2026