Knie
Patellofemoraal pijnsyndroom (PFPS)
Patellofemoraal pijnsyndroom (PFPS) veroorzaakt pijn achter de knieschijf. Ontdek oorzaken, diagnose en revalidatie.
Inhoud
Patellofemoraal pijnsyndroom (PFPS)
Wat is het?
Bij wie komt het voor?
Wat zijn de symptomen?
Hoe stelt de arts de diagnose?
Wanneer naar een volgende stap?
Behandeling
Prognose
Conclusie
Wat is het?
Het patellofemorale pijnsyndroom is een aandoening waarbij pijn optreedt achter of rondom de knieschijf, veroorzaakt door een verstoorde beweging van de knieschijf in de groeve van het dijbeen. Bij elke kniebuiging beweegt de knieschijf door een gleuf in het dijbeen; wanneer deze beweging niet soepel verloopt, neemt de druk op het kraakbeen achter de knieschijf toe en ontstaat er pijn.

PFPS is geen structureel letsel — het kraakbeen is doorgaans intact — maar een functioneel probleem waarbij de belasting op de knieschijf te groot is. Met de juiste behandeling kunnen de meeste patiënten volledig herstellen.
Bij wie komt het voor?
Het patellofemorale pijnsyndroom treft voornamelijk jonge, actieve mensen en sporters. Vrouwen worden vaker getroffen dan mannen. De aandoening treedt dikwijls op bij een plotse toename van sportactiviteiten of bij activiteiten met veel kniebewegingen. Een onderliggende patellofemorale instabiliteit of patella alta kan het risico verhogen.
Factoren die het risico verhogen:
- Plotse toename van sport of trainingsbelasting
- Zwakke heupspieren en dijbeenspieren (verstoorde knieschijf geleiding)
- O-benen of X-benen (afwijkende beenstand), zoals bij trochleaire dysplasie
- Overmatig gebruik van de knie bij sportactiviteiten
- Verkeerde looptechniek of sportschoeisel
- Vrouwelijk geslacht
- Anatomische variaties in de knieschijfstand
Wat zijn de symptomen?
Het patellofemorale pijnsyndroom veroorzaakt een vage, zeurende pijn achter of rondom de knieschijf die verergert bij kniebewegingen en verbetert in rust.
Klachten die optreden:
- Pijn achter of rondom de knieschijf bij traplopen, hurken of opstaan
- Pijn na langdurig zitten met gebogen knieën (het "theater teken")
- Pijn bij rennen, fietsen of springen
- Een krakend of knarsend gevoel achter de knieschijf bij het bewegen
- Zwelling rondom de knieschijf na inspanning
Hoe stelt de arts de diagnose?
1. Anamnese (vraaggesprek)
De orthopedisch chirurg vraagt naar de locatie en het karakter van de pijn, de omstandigheden waarbij de pijn optreedt en verergert, en eventuele veranderingen in sportactiviteiten of belasting. Pijn achter de knieschijf bij traplopen en langdurig zitten is een kenmerkend patroon.
2. Klinisch onderzoek
Bij het lichamelijk onderzoek controleert de arts de stand van de knieschijf, de drukpijn achter de knieschijf en de beweeglijkheid van de knieschijf. De spierkracht van de heup- en dijbeenspieren wordt beoordeeld. De beenstand en de stand van de voeten worden eveneens nagegaan.
3. Technische onderzoeken
Een röntgenfoto van de knie sluit botafwijkingen uit. In de meeste gevallen is het klinisch onderzoek voldoende voor de diagnose. Een MRI-scan wordt aangevraagd bij twijfel over bijkomende letsels of wanneer de klachten niet reageren op behandeling.
Wanneer naar een volgende stap?
Heb je pijn achter je knieschijf, vooral bij traplopen of sport? Maak een afspraak bij Orthopedie Turnhout voor een correcte diagnose en persoonlijk behandeladvies.
Behandeling
We behandelen op maat. Het patellofemorale pijnsyndroom reageert bij de meeste patiënten goed op conservatieve behandeling. Een operatie is zelden nodig. De chirurg bespreekt samen met jou welke aanpak het beste past.
Conservatieve behandeling
Kinesitherapie is de hoeksteen van de behandeling van PFPS. De behandeling richt zich op het versterken van de heupspieren en de spieren aan de binnenzijde van het dijbeen, die de knieschijf in de juiste positie houden. Aanpassing van de sportbelasting en tijdelijke vermindering van kniebelastende activiteiten zijn aangewezen. Deze benadering is vergelijkbaar met de behandeling van jumper's knee.
Injecties
Injecties zijn zelden aangewezen bij PFPS. Bij uitzonderlijk hevige pijn kan een injectie tijdelijk verlichting brengen als aanvulling op kinesitherapie.
Operatieve behandeling
Een operatie is zelden nodig bij PFPS. Bij een bijkomende onderliggende oorzaak — zoals een afwijkende aanhechting van de knieschijfpees of ernstige instabiliteit van de knieschijf — kan een gericht chirurgisch ingreep worden overwogen.
Prognose
De prognose van het patellofemorale pijnsyndroom is doorgaans goed. Met een consistent kinesitherapie programma gericht op spierversterking herstellen de meeste patiënten volledig. Het is wel belangrijk de oorzaak (spierzwakte, overbelasting) aan te pakken, anders is terugval mogelijk.
Conclusie
Het patellofemorale pijnsyndroom is een veelvoorkomende knieklacht die goed reageert op kinesitherapie en aanpassing van de belasting. Een operatie is zelden nodig. Een correcte diagnose en gerichte aanpak van de onderliggende oorzaak zijn de sleutel tot volledig herstel.
Dr. William Colyn, orthopedisch chirurg (knie-unit) — Orthopedie Turnhout · RIZIV 1-49509-65-480 · Laatst bijgewerkt: 31-07-2026
Maak een afspraak
Online
Het is mogelijk om je afspraak online vast te leggen via onderstaande link.
Telefonisch
Maak je je afspraak liever telefonisch? Dan kan je terecht bij ons secretariaat:
Maak een afspraak
Maak je je afspraak liever telefonisch? Dan kan je terecht bij ons secretariaat:
Jouw arts(en)
Lees ook
Veel gestelde vragen
Wat veroorzaakt het patellofemorale pijnsyndroom?
PFPS ontstaat door een verstoorde beweging van de knieschijf in de groeve van het dijbeen, waardoor de druk op het kraakbeen achter de knieschijf toeneemt. Zwakke heupspieren, een plotse toename van sportbelasting en een afwijkende beenstand zijn de meest voorkomende oorzaken.
Hoe lang duurt het herstel bij PFPS?
Met een consequent kinesitherapieprogramma treedt verbetering op na vier tot acht weken. Een volledig herstel duurt doorgaans twee tot zes maanden, afhankelijk van de ernst en de opvolging van de behandeling.
Moet ik stoppen met sporten bij PFPS?
Niet noodzakelijk. Bij milde klachten kan sport worden voortgezet mits aanpassing van de intensiteit en het vermijden van activiteiten die de pijn sterk uitlokken. De kinesitherapeut begeleidt je bij een veilige terugkeer naar sport.
Is PFPS hetzelfde als runner's knee?
"Runner's knee" is een informele term die zowel op PFPS als op het peesprobleem aan de buitenzijde van de knie kan slaan. Bij PFPS is de pijn specifiek achter of rondom de knieschijf.
Kan PFPS leiden tot blijvende kraakbeenschade?
Bij de meeste patiënten blijft het kraakbeen intact en treedt geen blijvende schade op. Bij langdurige, onbehandelde PFPS kan de druk op het kraakbeen echter toenemen, wat het risico op kraakbeenslijtage op lange termijn licht verhoogt.


