Arthrofibrose treedt op als complicatie na knieoperaties of ernstige knieletsels. Ze is moeilijk te voorspellen en kan ook na een technisch correcte ingreep optreden.

Factoren die het risico verhogen:

• Knieoperaties, met name een voorste kruisbandreconstructie, totale knieprothese of behandeling van een kniebreuk
• Onvoldoende of te vroeg gestarte kinesitherapie na een knieoperatie
• Ernstig knieletsel met uitgebreide gewrichtsontsteking voor de operatie
• Een neiging tot overmatige littekenvorming (individuele biologische vatbaarheid)
• Een infectie of ernstige ontsteking na een knieoperatie

Arthrofibrose van de knie veroorzaakt een progressieve beperking van de beweeglijkheid van de knie die gepaard gaat met pijn en stijfheid. De beperking begint dikwijls als een verminderd strekken van de knie, maar kan ook het buigen aantasten.

Klachten die optreden:

• Onvermogen om de knie volledig te strekken (strekdeficit) of volledig te buigen
• Pijn bij het forceren van de kniebewegingen
• Een gespannen, stijf gevoel in en rondom het kniegewricht
• Zwelling van de knie door de chronische irritatie van het gewricht
• Een moeizame, abnormale gang door de beperkte beweeglijkheid van de knie

1. Anamnese (vraaggesprek)

De orthopedisch chirurg vraagt naar de voorgeschiedenis van knieoperaties of knieletsels, het verloop van de bewegingsbeperking en de aanwezigheid van pijn. Een progressieve strekbeperking na een kruisbandreconstructie of een knieprothese is een typische aanwijzing voor arthrofibrose.

2. Klinisch onderzoek

Bij het lichamelijk onderzoek beoordeelt de arts nauwkeurig de actieve en passieve bewegingsuitslag van de knie. Een strekdeficit — het onvermogen om de knie volledig te strekken — is het kenmerkende teken van arthrofibrose. De spanning en drukpijn rondom het gewricht worden eveneens beoordeeld.

3. Technische onderzoeken

Een röntgenfoto sluit protheseproblemen, botletsels of gewrichtsvernauwing uit. Een MRI-scan brengt het littekenweefsel in het gewricht in beeld en sluit andere oorzaken van stijfheid — zoals een losliggend fragment of een cyclops laesie — uit. Via een bloedname of een aspiratie van vocht uit de knie wordt een onderliggende infectie uitgesloten. Een septische artritis kan in zeldzame gevallen arthrofibrose veroorzaken.

Heb je last van stijfheid of beperkte beweeglijkheid van de knie? Maak een afspraak bij Orthopedie Turnhout voor een correcte diagnose en persoonlijk behandeladvies.

We behandelen op maat. De aanpak van arthrofibrose is afhankelijk van de ernst van de bewegingsbeperking en de duur van de klachten.

Kinesitherapie

Kinesitherapie is de hoeksteen van de behandeling van arthrofibrose. Een intensief rekoefeningen- en mobilisatieprogramma probeert het littekenweefsel geleidelijk op te rekken en de beweeglijkheid van de knie te herstellen. Gespecialiseerde technieken zoals continue passieve beweging en manuele therapie worden ingezet. Een vroege start van de kinesitherapie — bij voorkeur de eerste dagen na een knieoperatie — is de beste preventie van arthrofibrose. In sommige gevallen wordt een afbouwschema met corticosteroïden aangeraden.

Operatieve behandeling

Wanneer kinesitherapie onvoldoende verlichting geeft en de bewegingsbeperking aanhoudt, is een operatie aangewezen.

Indien er een onderliggende oorzaak is voor de arthrofibrose, zoals een cyclops syndroom of een onderliggende infectie, wordt deze behandeld.

Indien er geen onderliggende oorzaak is kan de knie onder volledige verdoving gemobiliseerd worden. In sommige gevallen is een kijkoperatie (artroscopie) aangewezen. Tijdens de kijkoperatie wordt het littekenweefsel via kleine instrumenten verwijderd en worden de verklevingen in het gewricht losgemaakt. Na de ingreep is een onmiddellijke en intensieve kinesitherapie essentieel om opnieuw overmatig aanmaken van het littekenweefsel te voorkomen.

De prognose van arthrofibrose hangt sterk af van de timing van de diagnose en de intensiteit van de behandeling. Bij vroegtijdige herkenning en een intensieve kinesitherapie kan een groot deel van de verloren bewegingsboog hersteld worden. Bij langdurig bestaande arthrofibrose is de prognose minder gunstig; volledige herstel van de beweeglijkheid is dan niet altijd mogelijk. Preventie — door onmiddellijke mobilisatie na een knieoperatie — is de beste aanpak.

Arthrofibrose van de knie is een ernstige complicatie van knieoperaties of knieletsels, gekenmerkt door overmatige littekenweefselvorming die de beweeglijkheid van de knie beperkt. Intensieve kinesitherapie — zo vroeg mogelijk gestart — is de hoeksteen van de behandeling en de beste preventie. Een kijkoperatie is aangewezen bij aanhoudende, ernstige bewegingsbeperking.

Dr. William Colyn, orthopedisch chirurg (knie-unit) — Orthopedie Turnhout · RIZIV 1-49509-65-480 · Laatst bijgewerkt: 31-07-2026