Het cyclops syndroom treft patiënten die een voorste kruisbandreconstructie hebben ondergaan. Het treedt op bij een klein deel van de geopereerde patiënten — naar schatting bij twee tot acht op de honderd.

Factoren die het risico verhogen:

• Voorste kruisbandreconstructie, met name wanneer de nieuwe kruisbandgreffe iets te ver naar voor ligt
• Onvoldoende mobilisatie van de knie in de vroege herstelfase na de operatie
• Een resterende strekbeperking in de eerste weken na de kruisbandoperatie die niet snel genoeg gecorrigeerd wordt
• Het aanwezig zijn van resterende vezels van het beschadigde kruisband voor de nieuwe graft
• Verhoogde vatbaarheid voor het aanmaken van littekenweefsel

Het cyclops syndroom veroorzaakt een typische, mechanische blokkering bij het strekken van de knie. De klachten treden dikwijls op enkele weken tot maanden na de kruisbandreconstructie.

Klachten die optreden:

• Een strektekort — het onvermogen om de knie volledig te strekken, dikwijls vijf tot tien graden
• Een voelbaar of hoorbaar klikken bij het strekken van de knie
• Pijn bij het forceren van de strekbeweging
• Een moeizame, abnormale gang door het strektekort
• Vertraging in het herstelverloop na de kruisbandreconstructie

1. Anamnese (vraaggesprek)

De orthopedisch chirurg vraagt naar de voorgeschiedenis van de kruisbandreconstructie, het verloop van de revalidatie en de exacte aard van de strekbeperking. Een strektekort met een klikkend gevoel bij het strekken, dat enkele weken tot maanden na de kruisbandoperatie optreedt, is een typische aanwijzing.

2. Klinisch onderzoek

Bij het lichamelijk onderzoek beoordeelt de arts het strekdeficit nauwkeurig. Een mechanische blokkering bij het strekken — waarbij een duidelijk eindpunt voelbaar is — is kenmerkend voor het cyclops syndroom. Dit onderscheidt het van arthrofibrose, waarbij de bewegingsbeperking geleidelijker aanvoelt.

3. Technische onderzoeken

Een MRI-scan is het aangewezen onderzoek: de MRI toont het fibrotisch knobbeltje aan de voorzijde van de kruisband als een karakteristieke massa. Een röntgenfoto kan de positie van de nieuwe kruisband beoordelen. De definitieve diagnose en behandeling worden dikwijls tegelijkertijd gesteld en uitgevoerd tijdens een kijkoperatie (artroscopie).

Heb je last van strekbeperking of een klikkend gevoel na een kruisbandoperatie? Maak een afspraak bij Orthopedie Turnhout voor een correcte diagnose en persoonlijk behandeladvies.

We behandelen op maat. Het cyclops syndroom reageert doorgaans niet op kinesitherapie alleen en vereist een kijkoperatie (artroscopie).

Operatieve behandeling

De behandeling van het cyclops syndroom is een kijkoperatie (artroscopie) waarbij het fibrotisch knobbeltje zorgvuldig wordt verwijderd. Dit is een eenvoudige, snelle ingreep met uitstekende resultaten: de meeste patiënten herstellen de volledige strekbeweging na de verwijdering van het knobbeltje. De kruisband zelf blijft intact.

Kinesitherapie na de ingreep

Na de kijkoperatie is gerichte kinesitherapie essentieel om de strekbeweging te herstellen en een terugval van de littekenweefselvorming te voorkomen. De mobilisatie start zo snel mogelijk na de ingreep.

De prognose van een cyclops laesie is uitstekend na een kijkoperatie (artroscopie). De meeste patiënten herstellen de volledige kniestrekking en kunnen hun normale activiteiten hervatten. Terugval van het cyclops syndroom is zeldzaam na een volledige verwijdering van het knobbeltje. Het is belangrijk dat de kijkoperatie niet te lang uitgesteld wordt, omdat een langdurig strektekort secundaire problemen — zoals een veranderde gang of onnodige belasting van andere gewrichtsstructuren — kan veroorzaken.

Het cyclops syndroom is een herkenbare complicatie na een voorste kruisbandreconstructie, gekenmerkt door een mechanisch strektekort met een klikkend gevoel. Een MRI-scan bevestigt de diagnose. Een kijkoperatie met verwijdering van het fibrotisch knobbeltje geeft uitstekende resultaten. Vroegtijdige herkenning en behandeling zijn belangrijk.

Dr. William Colyn, orthopedisch chirurg (knie-unit) — Orthopedie Turnhout · RIZIV 1-49509-65-480 · Laatst bijgewerkt: 31-07-2026