Een achterste kruisband ruptuur ontstaat vaker bij verkeersongevallen en bij contact- of vechtsporten dan bij gewone sportblessures. De blessure treft actieve mannen en vrouwen van alle leeftijden, maar de ernst verschilt sterk naargelang de oorzaak.

Factoren die het risico verhogen:

• Een rechtstreekse klap op het scheenbeen bij een gebogen knie (verkeersongeluk, voetbal)
• Een val op een gebogen knie met de voet gestrekt
• Contactsporten met veel lichamelijk contact (rugby, vechtsporten, basketbal)
• Gelijktijdig letsel aan andere kniebanden (verhoogde kans op ernstige instabiliteit)

Een achterste kruisband ruptuur veroorzaakt dikwijls minder spectaculaire klachten dan een voorste kruisbandscheur. De pijn en zwelling zijn aanwezig maar soms beperkter. Daardoor wordt het letsel soms aanvankelijk onderschat.

Klachten die optreden:

• Pijn en zwelling van de knie na het letsel
• Een gevoel van onzekerheid of instabiliteit bij belasten
• Pijn bij het buigen van de knie of het hurken
• Moeite met traplopen, met name bij het neerstappen
• Bij zwaar letsel: een duidelijk gevoel dat het scheenbeen naar achter zakt bij belasting

1. Anamnese (vraaggesprek)

De orthopedisch chirurg vraagt naar de manier waarop het letsel ontstond, de locatie en ernst van de pijn, de mate van zwelling en de stabiliteit van de knie. Een val op een gebogen knie of een klap op het scheenbeen zijn typische omstandigheden voor een achterste kruisbandletsel.

2. Klinisch onderzoek

Bij het lichamelijk onderzoek controleert de arts of het scheenbeen naar achteren verschuift bij druk op de voorzijde ervan met een gebogen knie. Dit is een kenmerkend teken van een achterste kruisband ruptuur. De arts beoordeelt ook de stabiliteit van de banden aan de binnen- en buitenzijde van de knie om bijkomende letsels op te sporen.

3. Technische onderzoeken

Een röntgenfoto sluit botletsels uit maar toont de kruisband niet. Een MRI-scan toont de scheur van de achterste kruisband en eventuele bijkomende bandletsels en meniscusletsels in beeld. Dit is het meest betrouwbare onderzoek en bepaalt de behandelkeuze.

Heb je last van een achterste kruisbandletsel of kniepijn? Maak een afspraak bij Orthopedie Turnhout voor een correcte diagnose en persoonlijk behandeladvies.

We behandelen op maat. Niet iedereen heeft een operatie nodig. De chirurg bespreekt samen met jou welke aanpak het beste bij jouw klachten en activiteitsniveau past.

Conservatieve behandeling

Bij een geïsoleerde scheur van de achterste kruisband zonder bijkomende bandletsels geeft conservatieve behandeling vaak goede resultaten. Kinesitherapie richt zich op het versterken van de dijbeenspieren aan de voorzijde van het been, die de functie van de achterste kruisband gedeeltelijk kunnen compenseren. Een brace kan de knie tijdelijk stabiliseren tijdens het herstel. Veel patiënten met een geïsoleerde achterste kruisband ruptuur functioneren goed na een volledig revalidatieprogramma zonder operatie.

Operatieve behandeling

Bij een ernstig letsel met bijkomende ligamentaire letsels, of bij aanhoudende instabiliteit na conservatieve behandeling, is een reconstructie van de achterste kruisband aangewezen. Via een kijkoperatie (artroscopie) wordt de gescheurde band vervangen door een kunstligament van eigen pezen. Bij gelijktijdige ligamentaire letsels aan de buitenzijde van de knie, zoals posterolateraal hoekletsel, worden deze bij dezelfde ingreep of in een tweede stap hersteld.

Na de operatie draag je een brace en gebruik je krukken. Kinesitherapie start zo snel mogelijk om spierkracht en stabiliteit te herstellen. Terugkeer naar contactsport is doorgaans mogelijk na negen tot twaalf maanden.

Bij een geïsoleerde achterste kruisband ruptuur is de prognose met conservatieve behandeling doorgaans gunstig. Bij ernstige gecombineerde bandletsels is de prognose afhankelijk van de volledigheid van de behandeling en de revalidatie. Op lange termijn bestaat er een verhoogd risico op artrose, met name als de instabiliteit langdurig onbehandeld bleef.

Een achterste kruisband ruptuur veroorzaakt kniepijn en instabiliteit, maar wordt soms initieel onderschat. Bij een geïsoleerd letsel volstaat dikwijls kinesitherapie. Bij ernstige of gecombineerde bandletsels is een reconstructie via kijkoperatie (artroscopie) aangewezen. Een MRI-scan is onmisbaar voor een correcte diagnose en behandelkeuze.

Dr. William Colyn, orthopedisch chirurg (knie-unit) — Orthopedie Turnhout · RIZIV 1-49509-65-480 · Laatst bijgewerkt: 31-07-2026