Het fabella syndroom treft mensen bij wie een fabella aanwezig is en bij wie deze door overbelasting, een verandering in de kniemechaniek of artrose pijnlijk wordt. De aandoening kan op alle leeftijden voorkomen, maar is iets frequenter bij oudere mensen bij wie artrose de kniemechaniek verandert.

Factoren die het risico verhogen:

• Aanwezigheid van een fabella (bij ongeveer één op vier mensen)
• Knieartrose waarbij de stand en de mechanica van het kniegewricht veranderen
• Overbelasting bij sport of herhaalde kniebewegingen
• Een plotse stijging van de loopafstand of de sportintensiteit
• Standafwijkingen van het been die de druk op de achterzijde van de knie verhogen

Het fabella syndroom veroorzaakt een scherpe of brandende pijn aan de achterbuitenzijde van de knie. De pijn treedt typisch op bij het strekken van de knie en bij het traplopen of opstaan.

Klachten die optreden:

• Pijn aan de achterbuitenzijde van de knie, typisch bij strekken
• Drukpijn op een specifiek punt aan de achterzijde van de knie, ter hoogte van de fabella
• Pijn die verergert bij traplopen, opstaan en fietsen
• Soms een klikkend gevoel of een schurend gevoel bij het buigen en strekken van de knie
• Bij ernstige gevallen: pijn ook bij rust of 's nachts

1. Anamnese (vraaggesprek)

De orthopedisch chirurg vraagt naar de precieze locatie van de pijn, de uitlokkende activiteiten en het verloop van de klachten. Pijn aan de achterbuitenzijde van de knie bij strekken — die verergert bij traplopen — is een typische aanwijzing voor het fabella syndroom.

2. Klinisch onderzoek

Bij het lichamelijk onderzoek beoordeelt de arts de drukpijn op de achterbuitenzijde van de knie ter hoogte van de fabella. De kniestabiliteit en de bewegingen van het kniegewricht worden eveneens beoordeeld om andere oorzaken van pijn aan de achterkant van de knie — zoals een meniscusscheur of een letsel van de pezen aan de buitenzijde — uit te sluiten.

3. Technische onderzoeken

Een röntgenfoto van de knie in zijaanzicht toont de fabella als een klein botje achter de dijbeencondyl. Dit bevestigt de aanwezigheid van de fabella. Een echografie of MRI-scan brengt de omliggende structuren in beeld en sluit andere oorzaken van kniepijn — zoals een meniscusscheur of een bursitis — uit.

Heb je pijn aan de achterkant van je knie en vermoed je het fabella syndroom? Maak een afspraak bij Orthopedie Turnhout voor een correcte diagnose en persoonlijk behandeladvies.

We behandelen op maat. De aanpak van het fabella syndroom is afhankelijk van de ernst van de klachten en de reactie op conservatieve behandeling.

Conservatieve behandeling

De meeste gevallen van het fabella syndroom reageren goed op conservatieve behandeling. Kinesitherapie richt zich op het verbeteren van de spierkracht en de kniecontrole, het corrigeren van spieronevenwichten en het verminderen van de druk op de achterbuitenzijde van de knie. Tijdelijke aanpassing van de sportbelasting verlicht de klachten.

Bij aanhoudende pijn kan een injectie met een ontstekingsremmer (cortisone) ter hoogte van de fabella de irritatie verlichten en de klachten merkbaar verminderen. Fabella syndroom gaat soms samen met bakerse cyste aan de achterzijde van de knie.

Operatieve behandeling

Wanneer conservatieve behandeling onvoldoende verlichting geeft, kan de fabella chirurgisch worden verwijderd. Dit is een kleine ingreep met een goed resultaat. Na de verwijdering van de fabella verdwijnen de klachten bij de meeste patiënten volledig. De verwijdering van het sesambeentje is eenvoudig en heeft geen invloed op de kniestabiliteit of -functie. Popliteus tendinitis kan een gelijke locatie van pijn hebben aan de achterbuitenzijde van de knie.

De prognose van het fabella syndroom is doorgaans goed. Het merendeel van de patiënten herstelt met kinesitherapie en een injectie. Bij patiënten die een operatieve verwijdering van de fabella ondergaan, is het resultaat dikwijls goed. Terugval na operatieve verwijdering is zeldzaam.

Het fabella syndroom is een relatief weinig bekende oorzaak van pijn aan de achterbuitenzijde van de knie, veroorzaakt door een klein sesambeentje dat bij sommige mensen aanwezig is. Een röntgenfoto bevestigt de diagnose. Kinesitherapie en een injectie zijn de eerste keuze; operatieve verwijdering van de fabella geeft goede resultaten bij aanhoudende klachten.

Dr. William Colyn, orthopedisch chirurg (knie-unit) — Orthopedie Turnhout · RIZIV 1-49509-65-480 · Laatst bijgewerkt: 31-07-2026