Een schouderprothese is nodig wanneer je schoudergewricht zo beschadigd is dat het kraakbeen grotendeels verdwenen is. De meest voorkomende oorzaak is ernstige schouderartrose (omartrose), waarbij het kraakbeen tussen bol en kom volledig afgesleten is. Bloot bot schuurt dan tegen bot, wat veel pijn en bewegingsverlies geeft.

Naast slijtage zijn er nog andere oorzaken die een prothese nodig maken.

• Ernstige artrose van het schoudergewricht
• Reumatoïde artritis (een ontstekingsziekte van de gewrichten)
• Complexe breuken van de schouderkop, vooral bij ouderen met broos bot
• Botnecrose, waarbij de schouderkop afsterft door slechte bloedtoevoer
• Een grote, onherstelbare scheur van de schouderpezen met bijhorende slijtage

Bij een onherstelbare peesscheur of een complexe breuk met slechte bot- en peeskwaliteit kiest de chirurg meestal voor de omgekeerde prothese. De gezonde pezen ontbreken dan, dus de deltaspier moet het werk overnemen.

De belangrijkste klacht voor een prothese is aanhoudende schouderpijn die je dagelijks leven beperkt. De pijn komt vaak ook ’s nachts opzetten en verstoort je slaap. Daarnaast verlies je geleidelijk beweeglijkheid en kracht in de arm. Eenvoudige taken worden moeilijk of onmogelijk.

Veel patiënten herkennen deze klachten:

• Constante pijn, ook in rust en ’s nachts
• Stijfheid en verlies van beweeglijkheid in de schouder
• Krakend of schurend gevoel bij het bewegen
• Krachtsverlies bij het optillen of dragen
• Moeite met aankleden, haren kammen of iets uit een hoge kast pakken

Deze klachten ontstaan meestal langzaam, over maanden tot jaren. Pas wanneer een kijkoperatie (artroscopie), medicatie, infiltratie en kinesitherapie onvoldoende helpen, komt een prothese in beeld.

De arts stelt de diagnose op basis van je verhaal, een lichamelijk onderzoek en beeldvorming. Samen bepalen die of een prothese nodig is en welk type het beste past. Onder de leiding van Dr. Houben volg je een vast onderzoekstraject. De diagnose verloopt in drie stappen.

1. Anamnese (vraaggesprek)

De arts vraagt naar je klachten, hoe lang je ze al hebt en wat je dagelijks beperkt. Ook je leeftijd, activiteiten, werk en eerdere schouderbehandelingen komen aan bod. Daarnaast bespreekt de arts je algemene gezondheid en de medicatie die je neemt.

2. Klinisch onderzoek

De arts onderzoekt je schouder. Hij test de beweeglijkheid, de kracht en de pijnpunten. Zo beoordeelt hij ook of de pezen rond je schouder nog goed werken. Dat is doorslaggevend voor de keuze tussen een anatomische en een omgekeerde prothese.

3. Technische onderzoeken

Een radiografie (röntgenfoto) toont de mate van slijtage en de stand van de botten. Vaak volgt nog een CT-scan of MRI-scan om het bot en de pezen in detail te bekijken. Daarmee plant de chirurg de ingreep nauwkeurig. Vóór de operatie volgt ook een algemene oppuntstelling van hart, longen en bloed, gecoördineerd door je huisarts en de dienst anesthesie.

Heb je last van aanhoudende schouderpijn en bewegingsverlies? Maak een afspraak bij Orthopedie Turnhout voor een correcte diagnose en persoonlijk behandeladvies.

We behandelen op maat. Niet iedereen heeft dezelfde aanpak nodig. De arts bespreekt samen met jou welke behandeling het beste bij jouw klachten past. Een prothese is meestal de laatste stap, wanneer pijnmedicatie, infiltraties en kinesitherapie onvoldoende verlichting geven. Dr. Houben voert de schouderprothese uit.

De keuze van het prothesetype hangt volledig af van de toestand van je bot en je pezen. Hieronder lees je de twee types en de voorbereiding.

Anatomische totale schouderprothese

De chirurg vervangt zowel de bol als de kom van je schouder. Dit type kiest hij wanneer je rotatorenmanchet, de pezen rond de schouder, nog gezond en stevig is. Die pezen blijven de motor van je beweging. Tijdens de ingreep wordt één pees aan de voorzijde tijdelijk losgemaakt om de prothese te kunnen plaatsen en op het einde weer vastgehecht. Daarom mag je deze pees de eerste 4 weken niet belasten.

Omgekeerde (reversed) schouderprothese

De chirurg wisselt de plaats van bol en kom om. Dit type kiest hij bij een onherstelbare peesscheur, ernstige slijtage met afgescheurde pees of een complexe breuk met slechte bot- en peeskwaliteit. De grote deltaspier neemt dan de beweging over. De omgekeerde prothese heeft wel een hoger risico op ontwrichting dan de anatomische prothese. Daarom gelden er strengere bewegingsregels na de operatie.

De operatie en voorbereiding

De operatie duurt ongeveer 80 minuten en gebeurt via een snede aan de voorzijde van de schouder. Je krijgt een verdovingskatheter (een dun buisje dat de verdoving toedient) in de hals, die de arm ongeveer 48 uur pijnvrij houdt. Na de ingreep verblijf je 2 nachten in het ziekenhuis.

Een goede voorbereiding verlaagt de kans op complicaties. In de week vóór de operatie smeer je elke avond de operatieregio in met een ontsmettende crème. Daarnaast was je je de laatste dagen met een ontsmettend wasmiddel. Deze decontaminatie verlaagt het risico op een infectie. Heb je een lopende huidinfectie of ontsteking? Meld dit ruim op voorhand, want dan wordt de operatie uitgesteld.

Ook je voeding speelt een rol. Een eiwitrijk dieet en een goede vitamine D-spiegel bevorderen de wondgenezing en het herstel. Een volledig voedingsadvies vind je in de gekoppelde brochure.

Herstel en revalidatie

Het herstel na een schouderprothese verloopt geleidelijk en in fasen. De revalidatie start al op dag 2 in het ziekenhuis met passieve oefeningen. De eerste 3 weken doe je uitsluitend passieve bewegingen, waarbij de schouder begeleid wordt zonder zelf kracht te zetten. De totale revalidatie duurt gemiddeld 3 tot 6 maanden.

Je draagt na de operatie een draagdoek. Bij een anatomische prothese draag je die ongeveer 4 weken. Bij een omgekeerde prothese draag je de doek overdag ongeveer 3 weken, maar ’s nachts hou je hem langer aan. De eerste controle bij de orthopedist volgt na 3 tot 4 weken. De kinesitherapie start rond week 4.

Vanaf ongeveer week 7 mag je voorzichtig beginnen met lichte krachttraining. Je bouwt progressief op, te beginnen vanaf 0,5 kg. In deze fase til je geen gewichten zwaarder dan 3 kg. Autorijden mag pas wanneer je de arm weer voldoende controleert, meestal na enkele weken. Wanneer je weer mag werken, hangt sterk af van je job.

Bij een omgekeerde prothese gelden extra voorzorgen om ontwrichting te vermijden. Vermijd de eerste 6 tot 8 weken de beweging waarbij je je hand achter je rug brengt. Schouderbelastende sporten zoals tennis, volleybal of basketbal mag je pas hervatten vanaf 6 maanden. Je behandelend arts geeft je het advies dat bij jouw situatie past. Het volledige revalidatieschema na een schouderprothese vind je bij onze revalidatieschema’s voor de kinesist. Download het revalidatieschema na een anatomische schouderprothese of het revalidatieschema na een omgekeerde schouderprothese.

Meer lezen? Download de patiëntenbrochures Schouderprothese, Revalidatie na een totale schouderprothese en Voedingsadvies bij orthopedische ingrepen (pdf).

De vooruitzichten na een schouderprothese zijn over het algemeen goed. De overgrote meerderheid ervaart een duidelijke afname van de pijn en een betere beweeglijkheid. De totale revalidatie duurt gemiddeld 3 tot 6 maanden. Het definitieve resultaat zie je pas na ongeveer 1 jaar, wanneer de spieren volledig hersteld zijn.

Een moderne schouderprothese gaat lang mee. Bij de meeste patiënten functioneert de prothese 15 tot 20 jaar of langer goed. De exacte levensduur hangt af van je leeftijd, je activiteiten en de kwaliteit van je bot. Een rustige belasting verlengt de levensduur van het kunstgewricht.

Een prothese vraagt levenslange waakzaamheid voor infecties. Krijg je later ergens in je lichaam een infectie, zoals een tandabces, een blaasontsteking of een huidinfectie? Meld dan altijd dat je een gewrichtsprothese hebt. Vaak is dan een antibioticabehandeling nodig om te vermijden dat de bacterie de prothese bereikt.

Een schouderprothese geeft mensen met ernstige schouderslijtage of een onherstelbaar peesletsel hun pijnvrije beweging terug. De keuze tussen een anatomische en een omgekeerde prothese hangt af van de kwaliteit van je bot en pezen. Met een goede voorbereiding en een opgevolgde revalidatie zijn de resultaten meestal duurzaam. Twijfel je of een prothese voor jou nodig is? Laat je schouder onderzoeken voor een persoonlijk advies. Ook bij andere schouderklachten zoals kalkschouder, frozen shoulder of een afgescheurde pees helpt de arts je verder.

Dr. Rick Houben, orthopedisch chirurg, Orthopedie Turnhout · RIZIV 1-47128-21-480 · Laatst bijgewerkt: 08-10-2026