Ziekte van Freiberg

De ziekte van Freiberg komt vooral voor bij jongeren tijdens de groei. Vaak begint de klacht rond de puberteit. De aandoening treft meer meisjes dan jongens. Naar schatting komt de ziekte van Freiberg voor bij 3 op de duizend jongeren.

Sporters en mensen die de voorvoet zwaar belasten lopen meer risico. Ook een langer tweede middenvoetsbeen kan een rol spelen. Bij zo'n voet komt meer druk op dat kopje terecht. De precieze oorzaak van de verstoorde bloedtoevoer blijft vaak onbekend.

Het belangrijkste symptoom is pijn in de bal van de voet, onder de tweede of derde teen. De pijn komt op bij het stappen en het afrollen. Vaak is er ook stijfheid en soms lichte zwelling van het gewricht. De klachten nemen toe bij belasting en verminderen bij rust.

De typische klachten zijn:

• pijn in de bal van de voet bij het stappen
• stijfheid van het gewricht onder de teen
• soms zwelling of een dik gevoel in de voorvoet
• toenemende pijn bij sporten of lang staan

Bij gevorderde slijtage wordt de teen stijver en pijnlijker, ook in rust.

De arts stelt de diagnose op basis van je verhaal, een lichamelijk onderzoek en beeldvorming. Beeldvorming is belangrijk, want de aandoening zit in het bot zelf. Zo kan de arts Freiberg onderscheiden van andere oorzaken van voorvoetpijn. De diagnose bepaalt welke behandeling het beste past.

1. Anamnese (vraaggesprek)

De arts vraagt naar het begin en het verloop van de pijn. Wanneer is de pijn begonnen, en tijdens welke activiteiten? Sport je veel of belast je de voorvoet zwaar? Bij jongeren vraagt de arts naar de groei en eerdere klachten.

2. Klinisch onderzoek

De arts voelt en beweegt het gewricht onder de tweede of derde teen. Zo lokaliseert de arts de pijn en beoordeelt hij de stijfheid. Ook de stand van de voorvoet en de drukplekken worden bekeken.

3. Technische onderzoeken

Een röntgenfoto toont de veranderingen aan het kopje van het middenvoetsbeen. In een vroeg stadium is de afwijking soms nog niet zichtbaar. Dan vraagt de arts een aanvullende scan om het bot en het kraakbeen beter te bekijken.

Wat kan je huisarts al doen?

Je huisarts kan de ziekte van Freiberg vaak al vermoeden en begeleiden. Met schoenaanpassingen en ontlastende hulpmiddelen verminderen de druk en de pijn. Zeker in een vroeg stadium kan dit al veel verlichting geven. Pas bij aanhoudende klachten is doorverwijzing naar de voetchirurg nodig.

Schoenadvies. Kies schoenen met een stevige, licht wiegende zool die de voorvoet ontlast bij het afrollen. Vermijd hoge hakken en dunne, buigzame zolen. Die verhogen de druk op het aangetaste kopje.

Hulpmiddelen. Een steunzool met een metatarsaalpad verplaatst de druk weg van het pijnlijke kopje. Kant-en-klare ontlastende zolen zijn een eerste stap. Een maatwerkzool werkt vaak beter en gerichter.

Oefeningen. Relatieve rust en het aanpassen van de belasting staan voorop. Een verkorte kuitspier verhoogt de druk op de voorvoet. Dagelijkse rekoefeningen voor de kuitspier helpen die druk te verlagen.

Wanneer doorverwijzen en welke beeldvorming. Verwijs door bij pijn die ondanks rust en aangepaste schoenen blijft. Verwijs ook bij toenemende stijfheid van het gewricht. Een röntgenfoto van de voet is de eerste stap. Bij een vroeg vermoeden geeft een aanvullende scan meer uitsluitsel.

Heb je last van pijn in de bal van je voet bij het stappen? Maak een afspraak bij Orthopedie Turnhout voor een correcte diagnose en persoonlijk behandeladvies.

We behandelen op maat. Niet iedereen heeft dezelfde aanpak nodig. De arts bespreekt samen met jou welke behandeling het beste bij jouw klachten past. De behandeling start bijna altijd zonder operatie.

Stap 1: Ontlasting en aangepaste zolen. De eerste behandeling is het ontlasten van het aangetaste kopje. Een steunzool met een metatarsaalpad verplaatst de druk. Een schoen met een stevige zool ondersteunt dit. Soms adviseert de arts een tijdelijke periode van minder belasting.

Stap 2: Rust en opvolging. Bij jongeren in de groei kan het bot zich deels herstellen. De arts volgt de klachten en de beeldvorming op. In deze fase draait alles om ontlasting, rust en geduld.

Stap 3: Operatie. Bij blijvende pijn of gevorderde slijtage kan een operatie helpen. De chirurg reinigt het gewricht en verwijdert beschadigd weefsel. Soms wordt het middenvoetsbeen bijgesteld om de druk beter te verdelen. De verdoving, de opnameduur en de nazorg bespreekt de chirurg vooraf met jou.

Herstel en revalidatie

Het herstel hangt sterk af van het stadium en de behandeling. Met ontlasting en aangepaste schoenen verbeteren de klachten vaak binnen enkele maanden. Na een operatie duurt de revalidatie gemiddeld 12 weken. In die periode neemt de zwelling af en herstelt de functie van het gewricht. De chirurg legt je uit wanneer je weer mag belasten, stappen en sporten.

De vooruitzichten hangen af van hoe vroeg de ziekte van Freiberg ontdekt wordt. In een vroeg stadium reageren veel patiënten goed op ontlasting en aangepaste schoenen. Bij de meeste patiënten is geen operatie nodig. Bij gevorderde slijtage kan het gewricht stijf en pijnlijk blijven. Dan biedt een operatie vaak verbetering. Verwante slijtageklachten zoals artrose in voet en enkel worden bij de opvolging mee bekeken.

Medisch nagekeken door dr. Joris Robberecht, orthopedisch chirurg (voet- en enkelchirurgie) bij Orthopedie Turnhout, op 23-08-2026.