Voet & enkel
Artrose in voet en enkel
Artrose in voet of enkel geeft startpijn en stijfheid. Ontdek de oorzaken, symptomen en behandelingen, van steunzolen tot enkelprothese of vastzetten.
Inhoud
Artrose in voet en enkel
Wat is het?
Bij wie komt het voor?
Wat zijn de symptomen?
Hoe stelt de arts de diagnose?
Wanneer naar een volgende stap?
Behandeling
Prognose
Conclusie
Wat is het?
Artrose is de slijtage van het kraakbeen dat je gewrichten soepel laat bewegen. In voet en enkel kan dit in verschillende gewrichten optreden.
Als het kraakbeen dunner wordt, schuren de botten meer tegen elkaar. Daardoor raakt het gewricht ontstoken en pijnlijk. Ook het enkelgewricht zelf, tussen het scheenbeen en het sprongbeen, kan artrose krijgen. Bij ernstige enkelartrose is een enkelprothese soms een optie.
Bij wie komt het voor?
Artrose in voet en enkel treft vooral mensen met een voorgeschiedenis van een breuk of een langdurige scheefstand. Anders dan bij de heup of de knie is spontane slijtage in de enkel minder frequent. Post-traumatische artrose, bijvoorbeeld na een hielbeenbreuk, is een veel voorkomende oorzaak.
De belangrijkste risicofactoren zijn:
- Slijtage zonder duidelijke oorzaak (idiopathisch).
- Jarenlange scheefstand door platvoeten (pes planus) of holvoet (pes cavus).
- Ontstekingsziekten zoals reuma en jicht.
- Een bloedziekte zoals hemofilie.
- Een oud letsel, typisch na een breuk of een letsel van de gewrichtsbanden.
Wat zijn de symptomen?
Het meest typische symptoom is startpijn: pijn wanneer je na rust weer begint te stappen. In het begin verdwijnt die pijn na enkele stappen. Naarmate de artrose vordert, blijft de pijn langer aanwezig en wordt ze uiteindelijk continu. Daarnaast merk je stijfheid en een verminderde beweeglijkheid.
Bij gevorderde artrose in de achtervoet zie je vaak een progressieve scheefstand. De voet kan naar binnen kippen (valgus) of naar buiten (varus). Ook zwelling en een verminderd uithoudingsvermogen bij het stappen horen erbij. Sommige mensen kunnen minder ver wandelen dan vroeger.
Hoe stelt de arts de diagnose?
De arts stelt de diagnose op basis van een gesprek, een lichamelijk onderzoek en beeldvorming. Zo bepaalt de arts welk gewricht is aangetast en hoe ernstig de slijtage is. Dat is belangrijk, want de behandeling verschilt sterk per locatie en per stadium.
1. Anamnese (vraaggesprek)
De arts vraagt naar het verloop van de pijn, eerdere letsels en je activiteiten. Ook je schoeisel, je werk en eerdere behandelingen komen aan bod.
2. Klinisch onderzoek
De arts bekijkt de stand van je voet en enkel en test de beweeglijkheid. Zo voelt de arts waar de pijn precies zit en of er een scheefstand is.
3. Technische onderzoeken
Een röntgenfoto in staande houding toont de gewrichtsspleet en de mate van slijtage. Zo nodig volgt een scan om de precieze locatie en uitgebreidheid van de artrose in beeld te brengen.
Wanneer naar een volgende stap?
Wat kan je huisarts al doen?
Je huisarts kan de eerste stappen zelf zetten. Een schoen met een stevige, licht afrollende zool vermindert de pijn bij het stappen. Een kant-en-klare steunzool volstaat vaak om een voet met een normale vorm te ondersteunen. Bij een afwijkende voetvorm of aanhoudende klachten is een zool op maat aangewezen. Ontstekingsremmende medicatie kan een opstoot van pijn verlichten.
Voor een goede evaluatie vraagt de huisarts best een röntgenfoto van de voet en enkel in staande houding. Blijven de klachten ondanks deze aanpak, dan verwijst de huisarts je door naar de orthopedisch chirurg.
Heb je last van pijn en stijfheid in je voet of enkel bij het stappen? Maak een afspraak bij Orthopedie Turnhout voor een correcte diagnose en persoonlijk behandeladvies.
Behandeling
We behandelen op maat. Niet iedereen heeft dezelfde aanpak nodig. De arts bespreekt samen met jou welke behandeling het beste bij jouw klachten past. We starten altijd met de minst ingrijpende opties.

Stap 1: Conservatieve behandeling. De eerste behandeling is niet-operatief. Ontstekingsremmende medicatie dempt de pijn. Steunzolen en aangepaste of orthopedische schoenen ontlasten het gewricht. Deze aanpak geneest de artrose niet, maar houdt de klachten vaak lange tijd draaglijk.
Stap 2: Infiltratie. Blijft de pijn hinderen, dan kan de arts een ontstekingsremmend product in het gewricht spuiten. Deze infiltratie geeft vaak tijdelijke verlichting. Ze kan de operatie soms een tijd uitstellen.
Stap 3: Het gewricht vastzetten (artrodese). Bij artrose in de voet of de enkel is het vastzetten van het gewricht vaak een goede oplossing. Zo verdwijnt de pijn uit het versleten en stijve gewricht.
De gewrichten groeien dan in een rechte, stabiele stand aan elkaar. Je verliest beweging op die plek, maar wint een pijnvrije en stevige voet. De ingreep gebeurt onder verdoving en meestal met een opname in het ziekenhuis. Voor het enkelgewricht bestaat er een alternatief: een enkelprothese. Daarbij vervangt de chirurg het gewricht door een kunstgewricht, zodat de enkel kan blijven bewegen. Voor de meeste andere gewrichten in de voet is een prothese geen optie.
Herstel en revalidatie
Na een vastzetting van de achtervoet duurt de botgenezing 8 tot 12 weken. Meestal draag je eerst 2 weken een rustspalk. Daarna volgt een gipslaars waarin je de voet al mag bewegen met oefeningen. Tot ongeveer 6 weken na de operatie mag je de voet meestal niet of maar gedeeltelijk belasten. Reken voor het volledige herstel op ongeveer 6 maanden. Je arts vertelt je wanneer je weer mag autorijden, werken en sporten. Dat verschilt per persoon en per ingreep.
Prognose
De vooruitzichten zijn over het algemeen goed, zeker als de pijn verdwijnt. Een vastzetting geeft een stijver maar stabiel en pijnvrij gewricht.
Belangrijk om te weten: artrose gaat niet vanzelf over. Het kraakbeen herstelt zich niet. Wel kan je met de juiste behandeling de klachten lange tijd onder controle houden.
Medisch nagekeken door dr. Joris Robberecht, orthopedisch chirurg (voet- en enkelchirurgie) bij Orthopedie Turnhout, op 21-10-2026.
Conclusie
Maak een afspraak
Online
Het is mogelijk om je afspraak online vast te leggen via onderstaande link.
Telefonisch
Maak je je afspraak liever telefonisch? Dan kan je terecht bij ons secretariaat:
Maak een afspraak
Maak je je afspraak liever telefonisch? Dan kan je terecht bij ons secretariaat:
Jouw arts(en)
Veel gestelde vragen
Kan artrose in mijn voet of enkel vanzelf genezen?
Nee, artrose geneest niet vanzelf. Versleten kraakbeen herstelt zich niet. Wel kan je de klachten vaak jarenlang draaglijk houden met steunzolen, aangepaste schoenen en medicatie. Pas als deze aanpak onvoldoende helpt, bespreekt de arts een operatie. Het doel is altijd een pijnvrije en bruikbare voet.
Wat is beter: een enkelprothese of de enkel vastzetten?
Dat hangt af van je situatie. Een enkelprothese behoudt de beweging in de enkel. Het vastzetten geeft een stijver maar heel stabiel en pijnvrij gewricht. Bij ernstige scheefstand, doorbloedingsproblemen of sommige vormen van suikerziekte is een prothese niet geschikt. De arts kiest samen met jou de beste optie.
Mag ik nog sporten met artrose in mijn enkel?
Rustige, gewrichtssparende sporten zoals fietsen en zwemmen blijven meestal mogelijk. Sporten met veel schokken of draaibewegingen belasten het gewricht extra. Na een operatie bepaalt je arts wanneer en welke sporten weer kunnen. Luister goed naar je lichaam en bouw activiteiten geleidelijk op.
Hoe lang duurt het herstel na het vastzetten van de achtervoet?
De botgenezing duurt 8 tot 12 weken. Voor het volledige herstel reken je op ongeveer 6 maanden. Het vastzetten van de achtervoet is een grote ingreep. Je bouwt het stappen en de belasting stap voor stap op, onder begeleiding van je arts en kinesitherapeut.
Wanneer moet ik met voetpijn naar de dokter?
Ga langs bij je huisarts als de pijn na enkele weken niet verbetert. Ook bij een scheefstand, nachtpijn of blijvende zwelling is onderzoek zinvol. De huisarts kan een staande röntgenfoto vragen en je zo nodig doorverwijzen naar de orthopedisch chirurg.


