Syndesmoseletsel

Een syndesmoseletsel ontstaat vaak bij sport met veel draaien en contact. De typische beweging is een naar buiten gedraaide voet met een draai van het onderbeen. Deze combinatie belast de band boven de enkel zwaar.

De belangrijkste risicomomenten zijn:

• Contactsporten zoals voetbal, rugby en hockey
• Sporten op kunstgras of een stroeve ondergrond
• Een val of tackle waarbij de voet vastzit en het lichaam doordraait
• Een ongeval dat ook een enkelbreuk veroorzaakt

Het treft vaker sporters dan mensen met een gewone misstap.

De klachten lijken op die van een gewone verstuiking, maar de pijn zit hoger. Je voelt pijn boven de enkel, tussen het scheenbeen en het kuitbeen. Vooral afzetten en draaien doen pijn.

De meest voorkomende klachten zijn:

• Pijn boven de enkel, hoger dan bij een gewone verzwikking
• Pijn bij het afrollen en afzetten van de voet
• Pijn bij draaien van de voet naar buiten
• Zwelling boven het enkelgewricht
• Moeite met stappen, zeker op oneffen terrein

Typisch is dat de pijn langer aanhoudt dan bij een gewone verstuiking. Wie na weken nog last heeft boven de enkel, denkt best aan een syndesmoseletsel. Een controle bij de arts is dan aangewezen.

De arts stelt de diagnose op basis van je verhaal, een lichamelijk onderzoek en beeldvorming. Omdat dit letsel makkelijk gemist wordt, is een grondig onderzoek belangrijk.

1. Anamnese (vraaggesprek)

De arts vraagt hoe het ongeval gebeurde. Draaide je voet naar buiten terwijl je onderbeen doordraaide? Waar zit de pijn precies en hoe lang houdt ze al aan? Ook je sport en eerdere letsels komen aan bod.

2. Klinisch onderzoek

De arts betast de zone boven de enkel om de pijnplaats te vinden. De arts drukt op het onderbeen en beweegt de voet voorzichtig. Zo test de arts of de band boven de enkel is aangedaan. Ook de stabiliteit van de enkel wordt beoordeeld.

3. Technische onderzoeken

Een röntgenfoto, bij voorkeur in staande houding, toont of de botten iets uit elkaar staan. Soms zijn er belaste opnames of foto's van beide enkels nodig ter vergelijking. Bij twijfel vraagt de arts een scan of een MRI-scan om de band in beeld te brengen.

Wat kan je huisarts al doen?

Je huisarts speelt een sleutelrol in het tijdig herkennen van dit letsel. Blijft de pijn na een verstuiking hoog boven de enkel zitten, denk dan aan de syndesmose. De eerste opvang bestaat uit rust, koeling en de voet hoog houden.

Vermijd zwaar belasten zolang de pijn hevig is en gebruik zo nodig krukken. Een gewone enkelbrace beschermt de zijkant, maar volstaat niet altijd bij dit letsel. Overleg daarom laagdrempelig met de specialist.

Voor de diagnose is een staande röntgenfoto van de enkel zinvol. Je huisarts verwijst hiervoor door naar de orthopedisch chirurg. Bij aanhoudende pijn boven de enkel of twijfel over een breuk is verdere beeldvorming nodig. De specialist bepaalt dan het verdere beleid.

Heb je last van aanhoudende pijn boven je enkel na een draai of tackle? Maak een afspraak bij Orthopedie Turnhout voor een correcte diagnose en persoonlijk behandeladvies.

We behandelen op maat. Niet iedereen heeft dezelfde aanpak nodig. De arts bespreekt samen met jou welke behandeling het beste bij jouw letsel past. De keuze hangt vooral af van de stabiliteit van de enkelvork.

Stap 1: Behandeling zonder operatie. Staat de enkelvork nog stabiel, dan kan het letsel zonder operatie genezen. Je krijgt een gips of een stevige beschermlaars. In het begin belast je de voet niet of maar gedeeltelijk. Daarna bouw je de belasting geleidelijk op onder begeleiding van de kinesitherapie.

Stap 2: Operatie bij een onstabiele enkelvork. Staan de botten uit elkaar, dan is een operatie nodig. De chirurg brengt scheenbeen en kuitbeen terug op hun plaats. Vervolgens houdt de chirurg ze samen met een schroef of een stevige band van kunststof. Zo krijgt de band de kans om stevig te genezen.

De ingreep gebeurt onder verdoving, meestal met een korte opname. Na de operatie draag je een tijd gips of een laars en gebruik je krukken. De arts legt uit wanneer je stap voor stap weer mag belasten.

Herstel en revalidatie

Het herstel van een syndesmoseletsel duurt doorgaans langer dan dat van een gewone verstuiking. De band tussen de botten heeft veel tijd nodig om stevig vast te groeien.

Je bouwt de belasting stap voor stap op, volgens het advies van je arts en kinesitherapeut. Sporthervatting volgt pas als de enkel weer stabiel en pijnvrij aanvoelt. Te vroeg hervatten verhoogt het risico op blijvende klachten. Vraag over autorijden, werk en sport altijd advies aan je behandelend arts.

De vooruitzichten zijn goed bij een tijdige en correcte behandeling. Geneest de band stevig, dan wordt de enkel weer stabiel en betrouwbaar. Het geduld tijdens het herstel loont.

Een gemist of onderschat syndesmoseletsel geeft meer kans op blijvende klachten. Denk aan aanhoudende pijn, een onstabiel gevoel of op termijn slijtage van het gewricht. Dat kan uitmonden in een chronische enkelinstabiliteit of gewrichtsslijtage. Daarom is een juiste diagnose vanaf het begin zo belangrijk.

Medisch nagekeken door dr. Joris Robberecht, orthopedisch chirurg (voet- en enkelchirurgie) bij Orthopedie Turnhout, op 21-10-2026.