Os trigonum

Een os trigonum geeft vooral klachten bij sporters die de voet ver naar beneden strekken. Dansers, balletdansers en voetballers krijgen het gemakkelijker. Ook een verzwikking kan de klachten uitlokken. Veel mensen dragen een os trigonum zonder er ooit last van te hebben.

De klachten ontstaan vooral bij bewegingen waarbij je de voet krachtig naar beneden duwt. Denk aan op je tenen staan, springen of een bal trappen. Bij die beweging klemt het botje achteraan de enkel in. Herhaalde belasting maakt de zone geprikkeld en pijnlijk.

Slechts een deel van de mensen met een os trigonum krijgt er ook klachten van. Bij aanhoudende pijn achteraan de enkel is verder onderzoek zinvol.

De belangrijkste klacht is pijn diep achteraan de enkel. De pijn treedt vooral op bij het spitsen van de voet. Ook op je tenen staan, springen of trappen doet pijn. Soms is er een zwelling achter de enkel. De klachten nemen toe bij intensieve sport.

Hoe merk je het? De pijn zit achter de enkel, tussen de achillespees en het enkelgewricht. De pijn verergert wanneer je de voet krachtig naar beneden duwt. Bij rust nemen de klachten meestal weer af.

De arts stelt de diagnose via een gesprek, een onderzoek van de enkel en zo nodig beeldvorming. Zo bepaalt de arts of het os trigonum de oorzaak van de pijn is. Andere oorzaken van pijn achteraan de enkel worden mee uitgesloten. Die informatie bepaalt de verdere aanpak.

1. Anamnese (vraaggesprek)

De arts vraagt eerst naar het verloop van je klachten. Bij welke bewegingen doet het pijn? Sport of dans je intensief? Had je eerder een verzwikking? Deze vragen geven een eerste richting.

2. Klinisch onderzoek

Daarna onderzoekt de arts de enkel met de handen. De arts duwt de voet voorzichtig naar beneden om de pijn op te wekken. Ook drukpijn achteraan de enkel en de beweeglijkheid worden nagekeken.

3. Technische onderzoeken

Een röntgenfoto toont het extra botje achteraan de enkel. Vaak volstaan je verhaal, het klinisch onderzoek en die foto om de diagnose te stellen. Blijft er twijfel, of wordt een ingreep overwogen, dan is een MRI-scan vaak nuttig. Die toont het bot en ook of het omliggende weefsel geprikkeld of ontstoken is.

Wat kan je huisarts al doen?

Je huisarts kan de eerste stappen zelf zetten. Relatieve rust en het aanpassen van de belasting staan voorop. Kinesitherapie helpt om de enkel soepel en sterk te houden. Blijft de pijn aanhouden? Dan is doorverwijzing zinvol, met een röntgenfoto als eerste onderzoek.

Concreet kan je huisarts het volgende doen. De huisarts adviseert een tijdelijke rustperiode met minder springen en spitsen. Ontstekingsremmers verlichten de pijn bij een opflakkering. Kinesitherapie werkt aan de stabiliteit en de beweeglijkheid van de enkel.

Blijft de pijn na enkele weken bestaan? Dan verwijst de huisarts door naar de orthopedisch chirurg. Een röntgenfoto in staande houding is een goede eerste stap. Een MRI-scan vraagt de specialist meestal zelf aan.

Heb je last van pijn achteraan de enkel bij het spitsen of springen? Maak een afspraak bij Orthopedie Turnhout voor een correcte diagnose en persoonlijk behandeladvies.

We behandelen op maat. Niet iedereen heeft dezelfde aanpak nodig. De arts bespreekt samen met jou welke behandeling het beste bij jouw klachten past. Veel mensen komen goed vooruit zonder operatie.

Stap 1: Conservatieve behandeling. De eerste keuze is rust en het aanpassen van de belasting. Kinesitherapie houdt de enkel sterk en soepel. Bij hardnekkige pijn kan de arts een of twee inspuitingen met een ontstekingsremmer geven. Zo blijft de ontstekingsreactie een tijd onder controle.

Stap 2: Kijkoperatie (arthroscopie) aan de achterzijde. Blijven de klachten aanhouden of zijn ze ernstig? Dan verwijdert de chirurg het os trigonum. Dit gebeurt met een kijkoperatie aan de achterzijde van de enkel. Via kleine steekgaatjes brengt de chirurg een camera en fijne instrumenten in en verwijdert het hinderende botje. De ingreep gebeurt onder verdoving, meestal in dagbehandeling.

Herstel en revalidatie

Het herstel na de operatie verloopt vlot. De eerste week mag je de enkel beperkt belasten. Daarna start je met kinesitherapie. De revalidatie duurt gemiddeld zes weken. Sporten hervat je geleidelijk en pas na overleg met je arts.

Neem deze termijnen als richtlijn. Jouw chirurg past het schema aan op basis van je klachten en je activiteiten. Voor autorijden, werken en intensieve sport volg je best het persoonlijke advies van je behandelend arts.

De vooruitzichten zijn doorgaans goed. Veel mensen met een os trigonum komen vooruit met rust en kinesitherapie. Wanneer een operatie nodig is, geeft het verwijderen van het botje bij de meeste mensen een duidelijke afname van de pijn. De enkel keert daarna meestal terug naar de gewone belasting.

Blijf niet te lang doorlopen met pijn achteraan de enkel bij het spitsen. Een tijdige diagnose voorkomt onnodige beperkingen in je sport of dans. Bij aanhoudende klachten bespreek je je situatie best met je huisarts of met de voet- en enkelchirurg. Verwante klachten lees je bij kraakbeenletsel in de enkel en achillespees tendinose.

Medisch nagekeken door dr. Joris Robberecht, orthopedisch chirurg (voet- en enkelchirurgie) bij Orthopedie Turnhout, op 21-10-2026.