Voet & enkel
Totale enkelprothese
Een enkelprothese vervangt je versleten enkelgewricht en behoudt de beweging. Lees hoe de ingreep verloopt, het herstel en hoe lang ze meegaat.
Inhoud
Totale enkelprothese
Wat is het?
Bij wie komt het voor?
Wat zijn de symptomen?
Hoe stelt de arts de diagnose?
Wanneer naar een volgende stap?
Behandeling
Prognose
Conclusie
Wat is het?

Een enkelprothese is een kunstgewricht dat een versleten enkelgewricht vervangt. De prothese bestaat uit drie delen. Twee metalen componenten komen tegen het bot, boven en onder het gewricht. Daartussen zit een glad kunststof schijfje dat de beweging mogelijk maakt.
De arts kiest voor een enkelprothese bij ernstige artrose (slijtage) van het enkelgewricht. De prothese neemt de pijn weg en laat de enkel toch buigen en strekken. Dat is het grote verschil met het volledig vastzetten van de enkel. Meer over de slijtage zelf lees je bij artrose in voet en enkel.
Bij wie komt het voor?
Een enkelprothese is bedoeld voor mensen met ernstige enkelartrose die pijn en bewegingsverlies geeft. Vaak gaat het om slijtage na een oud letsel, zoals een breuk, of na jarenlange overbelasting. De arts stelt een prothese pas voor als medicatie, steunzolen en aangepaste schoenen onvoldoende helpen.
Niet iedereen komt in aanmerking voor een enkelprothese. De arts kiest een andere oplossing bij:
- Ernstige doorbloedingsproblemen in het been.
- Bepaalde vormen van suikerziekte (vooral type 1).
- Een uitgesproken scheefstand van de enkel of de as van het been.
- Een actieve infectie.
- Het afsterven van het sprongbeen of een zenuw- en spierziekte.
In die gevallen is het vastzetten van de enkel meestal veiliger.
Wat zijn de symptomen?
De belangrijkste klachten zijn pijn en een stijve, minder beweeglijke enkel. De pijn is er vooral bij het stappen en bij het opstarten na rust. Naarmate de artrose vordert, wordt stappen steeds moeilijker en pijnlijker.
Veel mensen merken dat ze minder ver kunnen wandelen dan vroeger. Ook een oneffen ondergrond of een trap wordt lastig. Soms staat de enkel scheef of is hij gezwollen.
Hoe stelt de arts de diagnose?
Voor een enkelprothese onderzoekt de arts eerst grondig of je enkel geschikt is. Dat gebeurt met een gesprek, een lichamelijk onderzoek en beeldvorming. Zo weet de chirurg of de artrose ver genoeg gevorderd is en of de stand van je enkel een prothese toelaat.
1. Anamnese (vraaggesprek)
De arts vraagt naar je pijn, je vroegere letsels en je verwachtingen. Ook je algemene gezondheid en eventuele suikerziekte komen aan bod.
2. Klinisch onderzoek
De arts test de beweeglijkheid en de stand van je enkel. Ook de doorbloeding en het gevoel van je voet worden gecontroleerd.
3. Technische onderzoeken
Een röntgenfoto in staande houding toont de slijtage en de stand van de enkel. Zo nodig volgt een scan om het bot en de as van het been beter te beoordelen.
Wanneer naar een volgende stap?
Wat kan je huisarts al doen?
Je huisarts kan de klachten van enkelartrose eerst zelf aanpakken. Een schoen met een stevige, afrollende zool maakt het stappen minder pijnlijk. Steunzolen en ontstekingsremmende medicatie geven vaak verlichting. Een enkelbrace kan een wankele enkel wat steun geven.
Voor een goede beoordeling vraagt de huisarts best een röntgenfoto van de enkel in staande houding. Blijft de pijn ondanks deze aanpak aanhouden, dan verwijst de huisarts je door naar de orthopedisch chirurg. Een prothese is namelijk een specialistische ingreep die een grondige voorbereiding vraagt.
Heb je last van pijn en bewegingsverlies door een versleten enkel? Maak een afspraak bij Orthopedie Turnhout voor een correcte diagnose en persoonlijk behandeladvies.
Behandeling
We behandelen op maat. Niet iedereen heeft dezelfde aanpak nodig. De arts bespreekt samen met jou welke behandeling het beste bij jouw enkel past. Een operatie komt pas in beeld als de conservatieve behandeling onvoldoende helpt.

Stap 1: Conservatieve behandeling. De eerste aanpak is niet-operatief. Ontstekingsremmende medicatie, steunzolen en aangepaste schoenen ontlasten de enkel. Deze behandeling geneest de artrose niet, maar houdt de klachten vaak lange tijd draaglijk.
Stap 2: De enkelprothese plaatsen. Bij ernstige artrose vervangt de chirurg het gewricht. De chirurg verwijdert een dun laagje ziek kraakbeen en onderliggend bot. Daarna plaatst de chirurg de twee metalen delen en het kunststof tussenstuk. Indien nodig voert de chirurg bijkomende ingrepen uit om de stand of de beweging te herstellen, bijvoorbeeld een verlenging van de achillespees. De ingreep gebeurt onder verdoving en met een opname in het ziekenhuis.
Stap 3: Het gewricht vastzetten als alternatief. Is een prothese niet geschikt, dan zet de chirurg de enkel vast. De gewrichtsvlakken groeien dan in een rechte, stabiele stand aan elkaar. Je verliest beweging in de enkel, maar wint een pijnvrij en stevig gewricht. Bij zeer complexe standsafwijkingen of botdefecten gebruikt de chirurg soms een uitwendig frame rond het been, een circulaire externe fixator.
Herstel en revalidatie
Het herstel na een enkelprothese verloopt in fasen. De eerste week draag je een spalk zonder gewicht op de voet. Na ongeveer een week stap je met een wandellaars (walking boot) en mag je de voet geleidelijk belasten. Rond week twee worden de hechtingen verwijderd en start je met kinesitherapie.
Na vier tot zes weken kan je meestal weer gewone schoenen dragen. De kinesitherapie loopt door tot ongeveer 10 tot 12 weken na de operatie. Je arts vertelt je wanneer je opnieuw mag autorijden, werken en sporten. Dat verschilt per persoon en per beroep.
Prognose
De vooruitzichten na een enkelprothese zijn over het algemeen goed. De meeste mensen hebben veel minder pijn en kunnen weer vlotter stappen. Het grote voordeel blijft het behoud van beweging in de enkel. Zo blijft je gang natuurlijker dan na een vastzetting.
Hoe lang gaat een enkelprothese mee?
Een enkelprothese is geen materiaal voor het leven. Net als een kunstheup of kunstknie slijt ook een enkelprothese na verloop van tijd. Het kunststof tussenstuk kan verslijten en een van de delen kan loskomen van het bot. Hoe lang een moderne enkelprothese gemiddeld meegaat, hangt af van je leeftijd, je gewicht en je activiteiten.
Belangrijk is dat je de enkel niet overbelast. Zware, schokkende sporten verkorten de levensduur. Slijt de prothese toch, dan kan de chirurg een deel vervangen of overschakelen op een vastzetting. Je arts volgt je enkel daarom op met controleafspraken en röntgenfoto's.
Auteurs: dr. Joris Robberecht en dr. Jeroen De Wachter, orthopedisch chirurgen (voet- en enkelchirurgie) bij Orthopedie Turnhout. Medisch nagekeken door dr. Joris Robberecht op 21-10-2026.
Conclusie
Maak een afspraak
Online
Het is mogelijk om je afspraak online vast te leggen via onderstaande link.
Telefonisch
Maak je je afspraak liever telefonisch? Dan kan je terecht bij ons secretariaat:
Maak een afspraak
Maak je je afspraak liever telefonisch? Dan kan je terecht bij ons secretariaat:
Jouw arts(en)
Veel gestelde vragen
Wanneer heb ik een enkelprothese nodig?
Een enkelprothese komt in beeld bij ernstige enkelartrose met veel pijn en bewegingsverlies. De arts stelt ze pas voor als medicatie, steunzolen en aangepaste schoenen onvoldoende helpen. Ook je leeftijd, je activiteiten en de stand van je enkel spelen mee. De chirurg bespreekt samen met jou of een prothese de beste keuze is.
Hoe lang gaat een enkelprothese mee?
Een enkelprothese gaat niet levenslang mee. Het kunststof tussenstuk slijt en een deel kan loskomen van het bot. De precieze levensduur hangt af van je leeftijd, je gewicht en je activiteiten. Slijt de prothese toch, dan kan de chirurg een deel vervangen of de enkel alsnog vastzetten.
Mag ik nog sporten met een enkelprothese?
Rustige, gewrichtssparende sporten zoals fietsen, wandelen en zwemmen zijn meestal mogelijk. Sporten met veel schokken, springen of draaibewegingen belasten de prothese zwaar. Die kunnen de levensduur verkorten. Je arts bespreekt met jou welke activiteiten passen bij jouw prothese en jouw doelen.
Is een enkelprothese beter dan de enkel vastzetten?
Beide ingrepen nemen de pijn weg. Een enkelprothese behoudt de beweging in de enkel, wat je gang natuurlijker maakt. Een vastzetting geeft een stijver maar heel stabiel gewricht. Bij jonge mensen, bij een ernstige scheefstand, bij doorbloedingsproblemen of bij sommige vormen van suikerziekte is vastzetten veiliger. De arts kiest samen met jou.
Hoe lang duurt het herstel na een enkelprothese?
De eerste week draag je een spalk zonder gewicht op de voet. Daarna stap je met een wandellaars en start de kinesitherapie. Na vier tot zes weken pas je meestal weer gewone schoenen aan. De kinesitherapie loopt door tot ongeveer 10 tot 12 weken na de operatie.


