Subtalaire artrose

Subtalaire artrose komt vooral voor na een ongeval in de achtervoet. Een gebroken hielbeen is de bekendste oorzaak. Ook een langdurige scheefstand van de voet speelt een rol.

De belangrijkste risicofactoren zijn:

• Een eerdere breuk van het hielbeen, zoals bij een calcaneusfractuur (gebroken hiel)
• Jarenlange scheefstand van de achtervoet, bijvoorbeeld bij platvoeten (pes planus) of holvoeten
• Ontstekingsziekten zoals reuma of jicht
• Spontane slijtage zonder duidelijke oorzaak

Deze aandoening treft vaak mensen op middelbare leeftijd. De klachten beginnen soms pas jaren na het oorspronkelijke letsel.

De klachten beginnen meestal met pijn diep in de achtervoet. Deze pijn zit net onder de enkel en aan de buitenzijde. Typisch is de startpijn: pijn bij de eerste stappen na rust. Na verloop van tijd kan de pijn continu worden.

De meest voorkomende klachten zijn:

• Pijn onder de enkel bij stappen en belasten
• Startpijn na zitten of na een nacht rust
• Stijfheid, vooral op oneffen of hellend terrein
• Moeite met kantelen van de voet naar binnen en buiten
• Soms een geleidelijke scheefstand van de hiel

Lopen op een ongelijke ondergrond, zoals een bospad of kasseien, is vaak extra lastig. Daar moet het gewricht onder de enkel het meeste werk leveren.

De arts stelt de diagnose op basis van je verhaal, een lichamelijk onderzoek en beeldvorming. Zo krijgt de arts een duidelijk beeld van de slijtage en de stand van je voet.

1. Anamnese (vraaggesprek)

De arts vraagt naar het verloop van je klachten. Had je vroeger een ongeval of een breuk in de voet? Wanneer voel je de pijn en waar zit ze precies? Ook je werk, je sport en je schoenen komen aan bod.

2. Klinisch onderzoek

De arts bekijkt en betast je achtervoet. Zo wordt duidelijk waar de pijn zit en hoe stijf het gewricht is. De arts test ook of je voet nog goed naar binnen en buiten kan kantelen. Daarnaast beoordeelt de arts de stand van je hiel bij het staan.

3. Technische onderzoeken

Een röntgenfoto in staande houding toont de slijtage en de stand van de voet. Soms vraagt de arts een bijkomende scan. Die brengt de artrose nog nauwkeuriger in beeld en toont welke gewrichten precies zijn aangetast.

Wat kan je huisarts al doen?

Je huisarts kan de eerste stappen zelf zetten. Vaak kan je met eenvoudige maatregelen al veel pijn vermijden voor je bij de specialist komt.

Op vlak van schoenen helpt een stevige schoen met een stugge zool die goed afrolt. Zo hoeft het gewricht onder de enkel minder te bewegen. Dat vermindert de pijn bij het stappen.

Als hulpmiddel kan je huisarts steunzolen voorschrijven. Steunzolen ondersteunen de voetboog en verdelen de druk. Ontstekingsremmende pijnstillers verlichten de pijn tijdens een opstoot.

Blijven de klachten aanhouden, dan verwijst je huisarts je door naar de orthopedisch chirurg. Een staande röntgenfoto van de voet is dan een zinvol eerste onderzoek. Een aanvullende scan vraagt de specialist meestal zelf aan; laat de doorverwijzing daar niet op wachten.

Heb je last van aanhoudende pijn en stijfheid onder je enkel? Maak een afspraak bij Orthopedie Turnhout voor een correcte diagnose en persoonlijk behandeladvies.

We behandelen op maat. Niet iedereen heeft dezelfde aanpak nodig. De arts bespreekt samen met jou welke behandeling het beste bij jouw klachten past. We starten altijd met de minst ingrijpende opties.

Stap 1: Conservatieve behandeling. De eerste aanpak is zonder operatie. Ontstekingsremmende medicatie dempt de pijn. Steunzolen en aangepaste schoenen ontlasten het gewricht. Kant-en-klare zolen volstaan vaak; bij een afwijkende voetvorm of aanhoudende klachten is een steunzool op maat mogelijk.

Stap 2: Infiltratie. Blijft de pijn hinderen, dan kan de arts een ontstekingsremmend product in het gewricht spuiten. Deze infiltratie geeft vaak tijdelijke verlichting. Ze kan de operatie soms een tijd uitstellen.

Stap 3: Operatie (subtalaire vastzetting). Bij gevorderde artrose met blijvende pijn is een operatie een optie. De chirurg verwijdert het zieke kraakbeen en zet de twee botten aan elkaar vast. Dit heet een subtalaire vastzetting (arthrodese). De arts fixeert het gewricht in een rechte stand met schroeven.

De ingreep gebeurt onder een ruggenprik of algehele verdoving. Meestal blijf je één of enkele dagen in het ziekenhuis. Na de operatie draag je een gips of een beschermlaars. Je mag de voet in het begin nog niet belasten.

Herstel en revalidatie

Het herstel na een vastzetting vraagt geduld. Het bot heeft ongeveer 8 tot 12 weken nodig om vast te groeien. Meestal draag je eerst 2 weken een rustspalk. Daarna volgt een gipslaars waarin je de voet al mag bewegen met oefeningen. Tot ongeveer 6 weken na de operatie mag je de voet meestal niet of maar gedeeltelijk belasten. De arts controleert de botgenezing met een röntgenfoto.

Daarna start je met kinesitherapie om weer vlot te stappen. Reken op ongeveer 6 maanden tot je je bijna volledig hersteld voelt. Autorijden mag pas als je de voet weer veilig kan belasten en controleren. Vraag hierover altijd advies aan je behandelend arts.

De vooruitzichten na behandeling zijn doorgaans goed. Een vastzetting neemt de pijn in het versleten gewricht meestal weg. Je verliest wel het kantelen van de voet in dat ene gewricht. Dat merk je vooral wanneer je op een oneffen ondergrond stapt. De andere gewrichten in de voet vangen die beweging deels op.

Op lange termijn kan de extra belasting soms slijtage geven in een aangrenzend gewricht. Toch kunnen de meeste mensen na het herstel weer normaal stappen en lichte sport doen. Zware belasting en lang stappen op oneffen terrein blijven soms wat lastiger. Bij bredere slijtage van de achtervoet bespreekt de arts een ruimere ingreep.

Medisch nagekeken door dr. Joris Robberecht, orthopedisch chirurg (voet- en enkelchirurgie) bij Orthopedie Turnhout, op 21-10-2026.