Een lisfranc-letsel komt minder vaak voor dan een enkelverstuiking, maar wordt vaak gemist. Geschat wordt dat het bij ongeveer 1 op 55.000 mensen per jaar voorkomt. Mannen tussen 20 en 40 jaar lopen het grootste risico, vooral door verkeersongevallen en sport.
Slachtoffers van verkeers- of motorongevallen, met klemming van de voet.
Sporters in veld- en contactsporten (voetbal, rugby, American football) na een tackle of een misstap.
Wandelaars en hardlopers na een misstap waarbij de voet plots verdraait.
Mensen die van een hoogte vallen of de voet zwaar belasten.
Patienten met diabetes, bij hen kan een lisfranc-letsel ook spontaan ontstaan door een verzwakking van het gewricht (Charcot-voet).

De klachten lijken in eerste instantie op een zware verstuiking. Pijn, zwelling en moeilijk steunen op de voet staan op de voorgrond, maar typerend is dat de pijn zich in het midden van de voet bevindt en dat de zwelling niet snel afneemt.
Pijn boven op de voet, in het midden, vaak met een uitstraling naar de wreef.
Zwelling die langer aanhoudt dan bij een gewone verstuiking.
Een blauwe plek aan de onderzijde van de voet (zooltje), zeer kenmerkend voor een lisfranc-letsel.
Moeilijk of onmogelijk om op de voet te steunen of af te rollen.
Drukpijn in het midden van de voet bij aanraking.
Soms een zichtbare verkeerde stand van de voet.

De diagnose verloopt in drie stappen. Een lisfranc-letsel zonder duidelijke verschuiving wordt op een gewone rontgenfoto vaak gemist, daarom is bijkomend onderzoek bijna altijd nodig.
1. Anamnese
De arts vraagt naar het ongeval, het mechanisme en de evolutie van de klachten. Was er een verdraaiing? Een klap? Heb je sinds het ongeval kunnen stappen? Heb je een blauwe verkleuring onder de voet gezien? Werk of sport je intensief?
2. Klinisch onderzoek
De arts onderzoekt de stand van de voet, de zwelling en mogelijke blauwe plekken (vooral aan de onderzijde). Door voorzichtig druk en draaibewegingen op de middenvoet uit te oefenen, beoordeelt de arts of het gewricht stabiel is. Drukpijn op de specifieke plaats van het lisfranc-gewricht is vaak duidelijk aanwezig.
3. Technische onderzoeken
De arts vraagt steeds een rontgenfoto, indien mogelijk met belasting van de voet. Vaak volgt een CT-scan om subtiele verschuivingen of breukjes in beeld te brengen, en soms een MRI om het lisfranc ligament en andere weke delen te beoordelen. Goede beeldvorming is cruciaal: zonder CT-scan worden veel lisfranc-letsels gemist.

We behandelen op maat. De keuze tussen niet-operatief en operatief hangt af van de stabiliteit van het letsel. Een stabiel letsel zonder verschuiving kan met gips of walking boot genezen. Bij elke verschuiving, hoe klein ook, is een operatie nodig om langetermijnschade te voorkomen.
Stap 1: Eerste opvang en stabilisatie. Bij een vermoedelijk lisfranc-letsel wordt de voet meteen rust gegeven, hooggelegd en gekoeld. Steunen op de voet wordt vermeden en je krijgt pijnstilling. Een voorlopige spalk of walking boot beschermt de middenvoet tot de diagnose duidelijk is.
Stap 2: Beeldvorming en beoordeling van stabiliteit. Het is essentieel om te weten of de middenvoet stabiel is. De arts maakt rontgenfoto's, soms met belasting, en vaak een CT-scan om kleine verschuivingen of breukjes in beeld te brengen. Op basis hiervan beslist de arts of een gips of walking boot volstaat of een operatie nodig is.
Stap 3: Niet-operatieve behandeling (stabiel letsel). Een stabiel lisfranc-letsel zonder verschuiving van de botten kan zonder operatie genezen. Je krijgt 6 tot 8 weken een gips of walking boot zonder op de voet te mogen steunen. Daarna volgt een geleidelijke opbouw van de belasting, samen met kinesitherapie.
Stap 4: Operatieve behandeling (instabiel letsel). Bij elke verschuiving van de gewrichten, ook al is ze klein, is een operatie nodig. De chirurg zet de middenvoetsbeentjes terug op hun plaats en fixeert ze met schroeven en/of plaatjes. Bij ernstige letsels of slechte gewrichtskwaliteit kan de arts kiezen voor een definitieve verstijving (artrodese) waarbij het gewricht wordt vastgezet. De ingreep gebeurt onder algehele of regionale verdoving en meestal in dagopname of korte opname.
Na een operatie mag je de eerste 6 tot 8 weken niet steunen op de voet, met gips of walking boot. Daarna volgt een opbouw van de belasting met kinesitherapie. Schroeven of plaatjes worden soms na 3 tot 6 maanden weer verwijderd. Volledig sportief belasten lukt meestal na 4 tot 6 maanden.

De prognose hangt sterk af van de ernst en de snelheid van de diagnose. Bij een snel ontdekt en correct behandeld letsel kunnen 70 tot 80% van de patienten hun activiteiten en sport hervatten. Bij gemiste of laat behandelde letsels is de kans op blijvende pijn en latere artrose duidelijk hoger. Volledig herstel duurt meestal 4 tot 6 maanden, soms langer bij ernstige letsels of artrodese.

Een lisfranc-letsel is een minder bekend maar ernstig middenvoetletsel, dat vaak verward wordt met een gewone verstuiking. Een snelle, correcte diagnose met rontgenfoto en CT-scan is essentieel. Stabiele letsels genezen met gips of walking boot, instabiele letsels vragen een operatie. Met de juiste behandeling en een degelijke revalidatie keert de meerderheid van de patienten terug naar hun normale activiteiten.