Charcot-voet

Een Charcot-voet komt vooral voor bij mensen met langdurige diabetes en zenuwschade (polyneuropathie). Die zenuwschade zorgt ervoor dat de voet gevoelloos wordt. Ook andere aandoeningen die de gevoelszenuwen aantasten, kunnen een Charcot-voet veroorzaken. Toch is diabetes veruit de belangrijkste oorzaak.

De belangrijkste risicofactoren zijn:

• Langdurige diabetes met een slecht geregelde suikerspiegel.
• Zenuwschade aan de voeten (verlies van gevoel).
• Een klein letsel of een verstuiking die onopgemerkt blijft.
• Overgewicht en blijvende belasting van de voet.

De eerste signalen zijn een warme, rode en gezwollen voet. Vaak is er weinig of geen pijn, net door de zenuwschade. Die combinatie is verraderlijk. De voet lijkt op een ontsteking of een infectie, maar de oorzaak is het afbrokkelen van de botten.

Let vooral op deze signalen:

• Een voet die duidelijk warmer aanvoelt dan de andere voet.
• Roodheid en zwelling zonder een duidelijke wonde.
• Een veranderende vorm van de voet, zoals een inzakkende voetboog.
• Weinig of geen pijn, ondanks de duidelijke zwelling.

Merk je bij diabetes een warme, gezwollen voet, wacht dan niet af. Een snelle diagnose voorkomt blijvende vervorming.

De arts stelt de diagnose op basis van een gesprek, een lichamelijk onderzoek en beeldvorming. Snelheid is belangrijk. Hoe vroeger de arts een Charcot-voet herkent, hoe beter de voet te redden is. De arts sluit ook een infectie uit, want die kan er sterk op lijken.

1. Anamnese (vraaggesprek)

De arts vraagt naar je diabetes, je gevoel in de voeten en recente letsels. Ook de snelheid waarmee de zwelling ontstond is belangrijk.

2. Klinisch onderzoek

De arts vergelijkt beide voeten en voelt het temperatuurverschil. Ook de stand, de zwelling en het gevoel van de voet worden onderzocht.

3. Technische onderzoeken

Een röntgenfoto toont breuken en verschuivingen van de botten. Zo nodig volgt een scan of een MRI-scan om de schade beter in beeld te brengen en een infectie uit te sluiten.

Wat kan je huisarts al doen?

Je huisarts speelt een sleutelrol in het vroeg opsporen. Merkt de huisarts bij een patiënt met diabetes een warme, gezwollen voet zonder duidelijke wonde, dan denkt hij aan een Charcot-voet. Het belangrijkste advies is dan direct de voet ontlasten en er zo min mogelijk op steunen.

De huisarts kan een röntgenfoto aanvragen en helpt om de suikerspiegel goed te regelen. Laat de doorverwijzing niet wachten op die foto. Bij een vermoeden van een Charcot-voet volgt een snelle doorverwijzing naar de orthopedisch chirurg of de diabetische voetkliniek. Dit is geen aandoening om weken mee af te wachten. Vroeg ingrijpen bepaalt sterk het eindresultaat.

Heb je last van een warme, gezwollen of vervormde voet bij diabetes? Maak een afspraak bij Orthopedie Turnhout voor een correcte diagnose en persoonlijk behandeladvies.

We behandelen op maat en in een multidisciplinair team. Een Charcot-voet vraagt de samenwerking van de orthopedisch chirurg, de endocrinoloog, de vaatspecialist en de podoloog. De arts bespreekt samen met jou welke aanpak het beste bij jouw voet past. Het eerste doel is altijd de voet ontlasten.

Stap 1: De voet ontlasten. De belangrijkste behandeling is rust en ontlasting. De arts plaatst een volledig omsluitend gips (total contact cast) of een wandellaars (walking boot). Zo krijgen de botten de kans om te genezen zonder verder in te zakken. Deze fase duurt vaak vele weken.

Stap 2: Aangepaste schoenen en zolen. Zodra de voet stabiel is, schakelt de arts over op orthopedische schoenen en steunzolen op maat. Die verdelen de druk en beschermen de kwetsbare voet. Zo verklein je de kans op wonden en nieuwe schade. Een goede opvolging bij de podoloog blijft nodig.

Stap 3: Operatie bij ernstige vervorming. Is de voet sterk vervormd of instabiel, dan komt een operatie in beeld. De chirurg zet de misvormde gewrichten vast in een correcte stand (arthrodese). Soms gebruikt de chirurg extra vastzetmateriaal om de voet stevig te maken. Zo krijg je opnieuw een voet waarop je veilig kan stappen.

Herstel en revalidatie

Het herstel van een Charcot-voet verloopt traag en vraagt geduld. De ontlasting met gips of wandellaars duurt vaak maanden. Pas als de botten voldoende genezen zijn, mag je de voet weer stapsgewijs belasten. Je arts bepaalt dit ritme op basis van röntgencontroles.

Ook na het herstel blijft de voet kwetsbaar. Aangepaste schoenen, dagelijkse controle van de voeten en een goede suikerregeling zijn blijvend belangrijk. Een ingezakte voet kan namelijk lijken op ernstige platvoeten (pes planus), maar vraagt een veel strengere opvolging.

De vooruitzichten hangen sterk af van hoe snel de behandeling start. Wordt een Charcot-voet vroeg herkend en direct ontlast, dan blijft de vervorming vaak beperkt. Wacht je te lang, dan kan de voet blijvend inzakken en ontstaan er drukwonden. Daarom is vroeg ingrijpen zo belangrijk.

Een Charcot-voet geneest niet zoals een gewone breuk. De botten worden stabiel, maar de voet blijft levenslang extra zorg vragen. Met de juiste schoenen en een goede opvolging kunnen veel mensen toch veilig blijven stappen. Het risico op nieuwe wonden of een volgende opstoot blijft echter aanwezig.

Medisch nagekeken door dr. Joris Robberecht, orthopedisch chirurg (voet- en enkelchirurgie) bij Orthopedie Turnhout, op 21-10-2026.